Τετάρτη, 4 Μαΐου 2016

Βουκαμβίλια - Μπουκαμβίλια

H βουκαμβίλια ή μπουκαμβίλια είναι ένα ημιαειθαλές αναρριχώμενο φυτό με χαρακτηριστικό της την απίστευτα μεγάλη χρωματιστή ανθοφορία. Κατάγεται από την Βραζιλία και ανήκει στην οικογένεια των νυκταιγινιδών. Έχει εντυπωσιακά λεπτά λαμπερά φύλλα σε σχήμα καρδιάς με μοβ  κόκκινες, άσπρες, και πορτοκαλί αποχρώσεις. Η υφή τους είναι χάρτινη και με την πάροδο μερικών εβδομάδων πέφτουν και αντικαθίστανται με καινούργια. Αν φυτευτεί στο έδαφος μπορεί να φτάσει τα 12 μέτρα.
Ανθίζει από τα μέσα της άνοιξης έως και της αρχές του φθινοπώρου. Τη συναντάμε αρκετά στην χώρα μας αφού προτιμά τα ηλιόλουστα, ζεστά και ευάερα μέρη. Πρέπει να προφυλάσσεται από τους ισχυρούς ανέμους και το πολύ κρύο. Την καλοκαιρινή περίοδο θέλει αρκετό πότισμα και λίπασμα κάθε 15 ημέρες. Τον Μάρτιο είναι η περίοδος κλαδέματος της και μεταφύτευσης (αν είναι σε γλάστρα). Καλό είναι να μην αλλάζει συχνά μέρος. Ωραίο σχήμα παίρνει όταν τοποθετηθεί δίπλα σε πέργκολα ή τοίχο ώστε να μπορέσει να αναρριχηθεί. Πολλαπλασιάζεται με μοσχεύματα αρκετά εύκολα και δεν αντιμετωπίζει προβλήματα με τη σύνθεση του εδάφους.

Αντιμετώπιση ασθενειών.

Δεν ανθίζει. Πιθανά το μέρος που βρίσκεται να έχει λίγο φως, να μην γίνεται καλός αερισμός ή να ποτίζεται συχνά. Μεταφέρετε το φυτό σε πιο ευάερο και φωτεινό σημείο. Αν το χώμα είναι υγρό, σημαίνει ότι το ποτίζετε πολύ. Σταματήστε το πότισμα μέχρι να στεγνώσει το χώμα και μετά να ποτίζετε πιο αραιά.

Αναπτύσσεται αργά. Πιθανά το χώμα δεν στραγγίζει καλά. Μεταφυτεύστε το φυτό σε καλή γλάστρα με υλικό αποστράγγισης.

Τα καινούργια φύλλα είναι μικρά. Το φυτό χρειάζεται λίπανση.

Τα άνθη και τα φύλλα πέφτουν και παραμένουν τα χρωματιστά φύλλα που μοιάζουν με άνθη.
Πιθανά το μέρος έχει πολλή ζέστη και ξηρασία. Ψεκάστε την και ποτίζετε το φυτό πιο τακτικά.


Λευκές απαλές κηλίδες πάνω στα φύλλα. Πιθανά είναι ωίδιο, λόγο υπερβολικής υγρασίας του περιβάλλοντος και κακό αερισμό. Μετακινήστε το φυτό σε πιο ευάερο χώρο.

Κιτρίνισμα φύλλων. Πολύ υγρασία. Αν το χώμα είναι υγρό, σημαίνει ότι ποτίζεται πολύ. Σταματήστε το πότισμα μέχρι να στεγνώσει το χώμα και μετά να το ποτίζετε πιο αραιά.
  
Κιτρίνισμα φύλλων με ιστούς αράχνης στην κάτω επιφάνεια. Πιθανά κάποιο μικρόβιο (Τετράνυχος). Αγοράστε και ψεκάστε με ειδικό εντομοκτόνο.

Κίτρινα στίγματα στα φύλλα, Πιθανά κοκκοειδή. Αφαιρέστε τα με βαμβάκι βουτηγμένο στο οινόπνευμα. Αν δεν διορθωθεί το πρόβλημα αγοράστε και ψεκάστε με ειδικό εντομοκτόνο.

Λευκές κηλίδες σαν βαμβάκι. Πιθανά κάποιο μικρόβιο Ψευδόκοκκος (βαμβακάδα). Αφαιρέστε τα με βαμβάκι βουτηγμένο στο οινόπνευμα. Αν δεν διορθωθεί το πρόβλημα αγοράστε και ψεκάστε με ειδικό εντομοκτόνο.












Κατηφές - Ταγέτης


Ο κατηφές ή ταγέτης είναι ένα πολύ εύκολο και όμορφο φυτό. Πρόκειται για ένα θαμνώδες, ετήσιο φυτό με μεγάλη ποικιλία χρωμάτων (κίτρινο, πορτοκαλί, κόκκινο, κεραμιδί). Ο κατηφές είναι πολύ εύκολο να καλλιεργηθεί και να προσαρμοστεί σε έναν κήπο ή σε μια γλάστρα-ζαρντινιέρα προσθέτοντας μια χρωματιστή όψη στον κήπο και στην βεράντα μας. Μπορεί να καλλιεργηθεί σε διάφορους τύπους χώματος και σε συνδυασμό με το πλούσιο ηλιακό φως καταλήγει στην καλύτερη ανθοφορία του. Φυτεύεται νωρίς την άνοιξη και αν ποτίζεται καλά και αφαιρούνται τα μαραμένα άνθη του, θα ανθίζει καθ' όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού μέχρι τις αρχές του Φθινοπώρου.
Μην τρομάξετε γιατί όταν μεταφυτεύεται συνήθως διακόπτει την ανθοφορία του για 1-2 εβδομάδες και επανέρχεται ζωντανός με λαμπερά χρώματα. Η λίπανση βοηθά να αναπτυχθεί και να ανθίσει γρηγορότερα. Πριν τον φυτέψετε προσθέστε στο έδαφος λίπασμα πλούσιο σε φωσφόρο για να αναπτύξει εκτεταμένο ριζικό σύστημα. Μπορεί να κάνει μια παύση της ανθοφορίας του στις μεγάλες ζέστες του καλοκαιριού αλλά θα επανέλθει το φθινόπωρο. Λιπάινετε το καλοκαίρι (1 φορά τον μήνα) σκορπίζοντας το λίπασμα στο έδαφος ανάμεσα στα φυτά και ύστερα ποτίζετε καλά. Όταν καλλιεργείται σε γλάστρες και ζαρντινιέρες, λιπαίνετε πιο συχνά (κάθε 15 ημέρες) σκορπίζοντας ένα κουταλάκι του γλυκού λίπασμα σε κάθε φυτό πάνω και ύστερα ποτίζετε καλά. Προσοχή μην χρησιμοποιήσετε πολύ αζωτούχο λίπασμα γιατί θα έχει ως αποτέλεσμα να μεγαλώσουν πολύ τα φύλλα του και να μειωθούν τα άνθη του.






Πετούνια


Η πετούνια έιναι ένα πολύ όμορφο και  λαμπερό φυτό. Οι χρωματιστές πετούνιες είναι πολύ εύκολο να καλλιεργηθούν και να προσθέσουν μια χρωματιστή όψη στον κήπο μας. Οι πετούνιες αναπτύσσονται πολύ καλά σε χώμα με πολύ καλή αποστράγγιση και σε συνδυασμό με το πλούσιο ηλιακό φως καταλήγουν στην καλύτερη ανθοφορία τους. Όταν φυτεύονται την άνοιξη ανθίζουν καθ' όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού μέχρι τις αρχές του Φθινοπώρου. Στις νότιες περιοχές που δεν έχουν μεγάλες παγωνιές μπορούν να φυτευτούν και το φθινόπωρο.
Οι πετούνιες φυτεύονται σε καλά σκαμμένο (περίπου 20-25 εκατοστά), σκαλισμένο και ανακατεμένο έδαφος με φυτευτική κομπόστα ή άλλα οργανικά υλικά. Στο έδαφος καλό είναι να προσθέσετε λίγη άμμο ώστε να αποστραγγίζει καλύτερα. Πριν φυτέψετε προσθέστε στο έδαφος λίπασμα πλούσιο σε φωσφόρο για να αναπτύξουν τα φυτά εκτεταμένο ριζικό σύστημα.
Η πετούνια χρειάζεται συχνό κλάδεμα και κορφολόγημα το καλοκαίρι ώστε να διατηρείται φρέσκια και λαμπερή. Με ένα καλό και κοφτερό κλαδευτήρι αφαιρείτε τα μακριά και τα ακανόνιστα κλαδιά και βλαστάρια. Λιπάινετε το καλοκαίρι (1 φορά τον μήνα) σκορπίζοντας το λίπασμα στο έδαφος ανάμεσα στα φυτά και ύστερα ποτίζετε καλά. Όταν καλλιεργείτε σε γλάστρες και ζαρντινιέρες, λιπαίνετε πιο συχνά (κάθε 15 ημέρες) σκορπίζοντας ένα κουταλάκι του γλυκού λίπασμα σε κάθε φυτό πάνω.





Λεβάντα - Lavandula

Η λεβάντα (επ. ονομ. lavandula) είναι γένος φυτών που ανήκει στην οικογένεια των Χειλανθών (Labiatae). Το γνωστότερο γένος είναι η λαβαντούλα, που περιλαμβάνει γύρω στα 25 είδη. Είναι ιθαγενές των παραμεσόγειων περιοχών. Επίσης, συναντάται στα Κανάρια Νησιά, στην Ινδία και σε άλλες ασιατικές χώρες. Πρόκειται για φυτό φρυγανώδες και πολύκλαδο, με όρθιους βλαστούς που φύονται από τη βάση. Είναι, συνεπώς, θάμνος, με ύψος 30 έως 80 εκατοστά. Έχει γκριζοπράσινα φύλλα, στενά ώς λογχοειδή. Οι ανθοφόροι βλαστοί καταλήγουν σε ταξιανθία τύπου στάχεος. Το αιθέριο έλαιο της λεβάντας χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία, τη σαπωνοποιία και στη φαρμακευτική ως τονωτικό, αντικαταρροϊκό αλλά και στην θεραπεία νευρασθενειών. Έχει επίσης αντισηπτικές ιδιότητες και χρησιμοποιείται στην επούλωση τραυμάτων. Τα αποξηραμένα λουλούδια του βοηθούν στην απομάκρυνση του σκόρου. Σε μεγάλες δόσεις η λεβάντα δρα ως υπνωτικό και ναρκωτικό. Οι ιαματικές της ιδιότητες ήταν γνωστές από την αρχαιότητα και αναφέρονται στο Διοσκουρίδη, τον Πλίνιο και τον Γαληνό.
Η λεβάντα καλλιεργείται σε εδάφη πλούσια σε ασβέστιο, καθώς αυτό βελτιώνει την ποιότητα του αιθερίου ελαίου της και βοηθά την ανάπτυξη του φυτού. Το έδαφος καλλιέργειας πρέπει να είναι ελαφρύ και χαλικώδες, γι' αυτό και το φυτό προσφέρεται για καλλιέργεια σε εκτάσεις ακατάλληλες για άλλου τύπου καλλιέργειες. Δεν αγαπά, επίσης, ιδιαίτερα την υγρασία, αλλά ούτε και την ολοσχερή ξηρασία. Σήμερα καλλιεργείται στην Ισπανία, τη Γαλλία, τη Βουλγαρία και αρκετές χώρες της Βόρειας Αφρικής. Στην Ελλάδα καλλιεργείται στην Αρκαδία, την Κεφαλληνία, τις Σέρρες την Κομοτηνή και τη Σαμοθράκη.
Πολλαπλασιάζεται με σπόρους, μοσχεύματα και παραφυάδες. Η συλλογή γίνεται κατά το στάδιο πλήρους ανθοφορίας, οπότε και μπορεί να ληφθεί η μέγιστη ποσότητα (και ποιότητα) αιθερίου ελαίου.



Γαρδένια

Η γαρδένια είναι αγγειόσπερμο, δικότυλο φυτό που ανήκει στην οικογένεια των Ερυθροδανοειδών της τάξης των Ερυθροδανωδών. Υπάρχουν 250 περίπου είδη που είναι αειθαλείς θάμνοι και μικρά δέντρα. Προέρχεται από την Αφρική και την Ασία. Τα περισσότερα είδη καλλιεργούνται ως καλλωπιστικά, κυρίως για τα μεγάλα άνθη με τη θαυμάσια μυρωδιά τους.

Το γνωστότερο είδος είναι η Γαρδένια η ιασμινοειδής (Gardenia jasminoides) ή κοινή γαρδένια.

Θάμνος που φτάνει το 1,5 μέτρο ύψος με πλούσιο φύλλωμα που αποτελείται από ωραία στρογγυλά ή λογχοειδή λαμπερά πράσινα φύλλα και μεγάλα συνήθως διπλά , λευκά , ελαφρώς κηρώδη άνθη με το έξοχο άρωμα τους. Στην Ελλάδα ήρθε από τη Νότια Αφρική και είναι από τα πιο γνωστά και αγαπητά καλλωπιστικά φυτά. Ανήκει στα οξύφυλλα φυτά (καμέλια, ορτανσία, αζαλέα) και δεν ευδοκιμεί σε ασβεστώδες έδαφος, αλλά σε ελαφρώς όξινο. Το καλύτερο χώμα για τη γαρδένια είναι το καστανόχωμα.

Καλλιεργείται σε γλάστρες και θερμοκήπια, όπου μπορεί να παράγει λουλούδια όλο το χρόνο. Σε φυσικό περιβάλλον ανθίζει από τα τέλη της άνοιξης και ως στις αρχές του φθινοπώρου.

Η γαρδένια είναι εξαιρετικά ευαίσθητο φυτό. Είναι κατάλληλη κυρίως για παραθαλάσσιες περιοχές. Το χειμώνα δεν αντέχει το ψύχος και θέλει προστασία , ενώ όταν ο καιρός δεν είναι ψυχρός διατηρείται όλο το χρόνο. Η πιο καλή θερμοκρασία για το φυτό είναι οι 10°-13° C βαθμοί. Ο χώρος πρέπει να είναι απάνεμος, φωτεινός και να υπάρχει καλός αερισμός. Το καλοκαίρι δεν αντέχει σε υψηλές θερμοκρασίες και πρέπει να τοποθετείται σε σκιερό μέρος. Διατηρείται και σε μερική έκθεση στον ήλιο αρκεί να υπάρχει αρκετή υγρασία στην ατμόσφαιρα.

Για τη διατήρηση της γαρδένιας χρειάζεται ιδιαίτερη φροντίδα. Τα φύλλα της πρέπει να ραντίζονται τακτικά και να ξεπλένονται από τις σκόνες νωρίς το πρωί ή το βράδυ. Πρέπει να ποτίζεται συχνότερα το καλοκαίρι και πολύ λίγο το χειμώνα. Η υπερβολική υγρασία μπορεί να βλάψει το φυτό. Καλό είναι να γίνεται λίπανση με κατάλληλο λίπασμα ενώ απαραίτητος είναι ο σίδηρος σε μορφή λιπάσματος ή μπορεί να τοποθετείται στο χώμα κάποιο σιδερένιο αντικείμενο που να σκουριάζει. Δεν πρέπει πάντως να γίνεται υπερβολική χρήση λιπασμάτων. Το νερό που ποτίζεται δεν πρέπει να περιέχει πολλά άλατα. Το φυτό είναι πολύ ευάλωτο στις απότομες αλλαγές περιβάλλοντος και στις μετακινήσεις (πτώση μπουμπουκιών, φύλλων και ξήρανση φυτού). Η αλλαγή γλάστρας πρέπει να γίνεται κάθε 2 χρόνια. Παραδοσιακά προτιμάται η τενεκεδένια γλάστρα.

Η γαρδένια πολλαπλασιάζεται με φυλλώδη μοσχεύματα που έχουν 4 φύλλα και 10 εκατοστά μήκος και παίρνονται από σκληραγωγημένες γαρδένιες που λέγονται μάνες. Τα φυτεμένα μοσχεύματα σκεπάζονται με γυάλινα ποτήρια. Η υγρασία του χώματος και της ατμόσφαιρας είναι απαραίτητη . Αφού βγουν οι πρώτες μικρές ρίζες γίνεται η μεταφύτευση σε μικρά γλαστράκια. Η δεύτερη μεταφύτευση γίνεται σε μεγαλύτερες γλάστρες, αφού όμως οι ρίζες πρώτα αναπτυχθούν και πιάσουν όλο το χώρο στα γλαστράκια.

Η γαρδένια μπορεί να προσβληθεί από πολλές ασθένειες που μπορούν να της προξενήσουν ζημίες φυτό εκτός αν τα προλάβουμε. Οι πιο σύνηθες και βλαβερές είναι τα κοκκοειδή, οι ψείρες, ο τετράνυχος , ο θρίπας και ο αλευρώδης. Αν παρατηρήσετε ζαρωμένα φύλλα τότε πολύ πιθανά έχει προσβληθεί από:  κοκκοειδή  ή ψευδόκοκκο. Όταν ο καιρός είναι ζεστός και ξηρός τότε και ο τετράνυχος μπορεί να κάνει μεγάλη ζημιά. Αν παρατηρήσετε ξαφνική πτώση των μπουμπουκιών τότε το πιο πιθανό είναι να έχει προσβληθεί από αφίδες και θρίπες που τα απομυζούν. Ελέγχετε συχνά το φυτό και ψεκάζετε με ειδικά σκευάσματα που θα προμηθευτείτε.


Μάϊος


Κηπουρική του μήνα:

Ξεριζώνουμε από την ρίζα τα αγριόχορτα και τα ζιζάνια διότι είναι οι πρώτες εστίες εντόμων. Αποφεύγουμε τις μεταφυτεύσεις γιατί οι πολλές αλλαγές στρεσάρουν το φυτό, τώρα που ανεβαίνει η θερμοκρασία.
Στερεώνουμε τα φυτά που έχουν γρήγορη ανάπτυξη, για να μην σπάσουν. Κουρεύουμε ξανά τους φυτοφράχτες και τους θάμνους. Αυτή η εποχή απαιτεί κορφολόγημα στις τριανταφυλλιές, μπουκαμβίλλιες και κισσούς ούτως ώστε να πετάξουν καινούργια άνθη.
Είναι καιρός να βάλουμε τις βιολογικές παγίδες για τα έντομα στα περιβόλια και στις ελιές για τον δάκο. Ένας εύκολος τρόπος για να τις φτιάξουμε είναι: Σε ένα μεγάλο πλαστικό μπουκάλι αναψυκτικού κάνουμε 5-6 τρύπες κοντά στο στόμιο με μια πρόκα, για να περνούν τα έντομα, γεμίζουμε τα 3/4 του μπουκαλιού με 20 γραμμάρια λιπάσματος νιτρικής αμμωνίας  που θα έχουμε διαλύσει σε 1 λίτρο νερού και το κρεμάμε στην ανατολική πλευρά του δένδρου.
Αυξάνουμε σταδιακά την λίπανση (κάθε 15 ημέρες). Ψεκάζουμε τα φυτά εσωτερικού χώρου με κρύο νεράκι γιατί ο ζεστός αέρας που μπαίνει από τις μπαλκονόπορτες μπορεί να ξεράνει τα φύλλα τους.

Φύτευση του μήνα:

 Ξεκινάμε να φυτεύουμε νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα και ύστερα ποτίζουμε καλά. Είναι η εποχή για την τρίτη φύτευση σε πεπόνια, καρπούζια, πιπεριές, ντομάτες, κολοκυθάκι, μαϊντανό, αγγούρι και καλαμπόκι.
Μπορούμε να φυτεύψουμε κάλλα (σαν λευκά κρινάκια) που θα μας διακοσμούν τον κήπο με πανέμορφα άνθη έως τον Οκτώβριο, αρκεί να τηρούμε πιστά το πρόγραμμα λίπανσης και ποτίσματος.
Μαζεύουμε τους ξεραμένους σπόρους από τα μαρούλια, κουνουπίδια, μπρόκολα και κουκιά και τα αποθηκεύουμε για να τα  φυτεύψουμε την επόμενη χρονιά.
Ο ιβίσκος ζει μόνο μια μέρα αλλά αξίζει τον κόπο να τον φυτέψουμε αρκεί να το φροντίζουμε σωστά. Αγοράζουμε έναν με διπλά άνθη, καστανόχωμα και λίπασμα (μπλε κόκκους και λίγο σίδηρο) και τον φυτεύουμε σε μία ηλιόλουστη θέση. Ποτίζουμε καλά αρκεί να σιγουρευτούμε ότι το χώμα στραγγίζει καλά και όταν ξεραθεί τον κουρεύουμε ούτως ώστε να πετάξει και την επόμενη χρονιά.
Αν θέλουμε να κάνουμε μεγάλους φράχτες τότε προτιμούμε σπιρέες. Ανθίζουν γρήγορα γεμίζουν με φύλλα σαν θάμνοι και προσαρμόζονται εύκολα σε κάθε έδαφος και αντέχουν στις ζέστες.
Τέλος μπορούμε να φυτεύψουμε αρωματικά φυτά (ρίγανη, δενδρολίβανο, άνηθο, βασιλικό, μαντζουράνα και σταμναγκάθι).
      
Άνθιση του μήνα:

             Έτοιμα για μάζεμα και φάγωμα είναι: τα φασολάκια, ο αρακάς, το πράσο, τα φρέσκα κρεμμυδάκια, το φρέσκο σκόρδο, τα καρότα και οι πατάτες.
Στους βραχόκηπους αυτή την εποχή ανθίζει η ευφόρβια, η γαλατσίδα και η σολάνο (αειθαλής θάμνος με κόκκινους καρπούς). Ελέγχουμε συχνά τις τριανταφυλλιές μας και τα γιασεμιά για τετράνυχο.
Μεταφέρουμε τα ευαίσθητα στον ήλιο φυτά (καμέλια, γαρδένια) σε πιο σκιερά μέρη του σπιτιού.
Αποφεύγουμε να ποτίζουμε το γκαζόν μεσημεριανές ώρες που έχει ζέστη γιατί προκαλούνται μυκητιάσεις και χάνει το ζωηρό πράσινο χρώμα του. Αυτόν τον μήνα ξεκινάει η συγκομιδή των αχλαδιών (κοντούλες), μαύρα κεράσια, και τα αφρόμηλα. Όπως επίσης μαζεύουμε λεβάντα, χαμομήλι, βόραγο και φασκόμηλο και τα αποξηραίνουμε.
Στο μπαλκόνι μας μπορούμε να κρεμάσουμε ζαρντινιέρες με χρυσάνθεμα και βαμβακούλες που αναπτύσσονται γρήγορα και δεν θέλουν πολύ πότισμα.